Zimozielone pnącze na słońce – najlepsze gatunki do ogrodu

Na słoneczne stanowisko najlepiej wybrać wiciokrzew Henry’ego, wiciokrzew zaostrzony, trzmielinę Fortune’a albo jeżynę Henry’ego. Gatunki te zachowują liście zimą, choć młode rośliny wymagają ochrony przed mrozem, wiatrem i suszą fizjologiczną. Sprawdź, które zimozielone pnącze pasuje do ogrodzenia, pergoli lub elewacji.

Jakie zimozielone pnącze na słońce wybrać?

Silnie nasłonecznione miejsce jest wymagające. Latem liście szybko tracą wodę, a zimą roślina może cierpieć z powodu zamarzniętej gleby i mocnego słońca. Najlepiej radzą sobie gatunki o skórzastych, odpornych blaszkach liściowych oraz rośliny posadzone w zacisznym miejscu.

W polskim ogrodzie warto rozważyć przede wszystkim wiciokrzewy, trzmielinę Fortune’a i jeżynę Henry’ego. Nie wszystkie zachowują liście w każdych warunkach. Akebia pięciolistkowa jest tylko częściowo zimozielona, a przy temperaturze około -15°C może je zrzucić.

Wiciokrzew Henry’ego

Wiciokrzew Henry’ego ma lancetowate, ciemnozielone liście i drobne brązowopurpurowe kwiaty pojawiające się na przełomie czerwca i lipca. Dorasta do około 4 m, dlatego nadaje się do obsadzania pergoli, krat, altan oraz ogrodzeń. Na słońcu potrzebuje podłoża próchniczego i umiarkowanie wilgotnego, a także osłony przed wysuszającym wiatrem.

Wiciokrzew zaostrzony

Ten gatunek rośnie szybko, osiągając 3–5 m wysokości, a jego pędy mogą wydłużać się o 1–2 m w ciągu roku. Kremowo-żółte, rurkowate kwiaty rozwijają się od czerwca do października. Owłosione liście ograniczają utratę wody, a roślina dobrze znosi zanieczyszczenia powietrza. Przy regularnym podlewaniu szybko zasłoni siatkę ogrodzeniową.

Trzmielina Fortune’a

Trzmielina Fortune’a nie ma wąsów czepnych. Wspina się dzięki elastycznym pędom i korzeniom przybyszowym, dlatego może porastać mur lub pień drzewa. Odmiany ‘Coloratus’ i ‘Dart’s Blanket’ dobrze znoszą słońce, a zimą ich liście mogą przyjmować intensywnie purpurową barwę.

Przy starej elewacji trzeba zachować ostrożność. Korzenie przybyszowe mogą wykorzystać mikropęknięcia tynku, dlatego na ocieplonej ścianie lepiej zastosować stalową kratkę dystansową. Roślina osiąga do 5 m i przyrasta mniej więcej 1 m rocznie.

Jeżyna Henry’ego

Jeżyna Henry’ego jest zimozielonym pnączem pochodzącym z Azji. W polskim klimacie dorasta do 3 m, ma błyszczące, ciemnozielone liście o długości do 15 cm oraz białe włoski po ich spodniej stronie. Latem pojawiają się różowe lub jasnoczerwone kwiaty, a pod koniec sezonu także owoce. Młode egzemplarze warto osłaniać przed mrozem.

Które pnącza na słońce tracą liście zimą?

Wiele atrakcyjnych roślin dobrze rośnie w pełnym słońcu, ale nie jest zimozielonych. Ich atutem pozostają kwiaty, owoce albo jesienne przebarwienia. Przy wyborze trzeba więc ustalić, czy osłona ma być zielona także w styczniu, czy wystarczy sezonowa dekoracja.

Bluszcz pospolity zachowuje liście przez cały rok, lecz pełne słońce nie zawsze mu służy. Najlepiej rośnie w półcieniu, szczególnie na wystawie północnej, wschodniej lub zachodniej. W sprzyjających warunkach może osiągnąć nawet 20 m, dlatego wymaga cięcia i dużej przestrzeni.

Rośliny kwitnące

Glicynia tworzy zwisające kwiatostany o długości kilkudziesięciu centymetrów, ale do obfitego kwitnienia potrzebuje ciepła, solidnej podpory i regularnego cięcia. Milin amerykański dorasta do 10 m, rozwija trąbkowate kwiaty od lipca do września i wspina się za pomocą korzeni czepnych oraz wijących pędów.

Powojnik może kwitnąć od maja do października, zależnie od odmiany. Jego górna część powinna mieć dużo słońca, natomiast podstawa wymaga chłodniejszego, lekko ocienionego miejsca. Gleba musi być przepuszczalna i wilgotna, lecz nie podmokła.

Rośliny o dekoracyjnych owocach i liściach

Akebia pięciolistkowa dorasta do 6 m, owija się pędami wokół podpór i nadaje się do pergoli oraz altan. W maju wydaje lekko pachnące kwiaty, a jesienią zielonkawofioletowe owoce osiągające do 13 cm długości. Aktinidia, znana jako mini kiwi, tworzy jadalne owoce do 4 cm, lecz potrzebuje mocnej konstrukcji i ochrony przed wiosennymi przymrozkami.

Winorośl japońska osiąga do 12 m. Jej liście mogą jesienią jednocześnie przybierać odcienie zieleni, żółci, pomarańczu i czerwieni. Gatunek ma niewielkie wymagania, dobrze rośnie na podłożu wapiennym, ale w surowe zimy może przemarzać.

Rdest Auberta nadaje się do szybkiego zasłonięcia wysokiego ogrodzenia. Roczny przyrost dochodzi do 6 m, a docelowa wysokość wynosi około 15 m. Tak silny wzrost wymaga mocnej podpory i regularnego skracania pędów.

Jak przygotować stanowisko dla pnącza?

Słoneczna lokalizacja powinna być ciepła, lecz możliwie osłonięta od przeciągów. Ziemia musi zatrzymywać wilgoć, ale nie może długo pozostawać mokra. Przy murze nie sadź rośliny bezpośrednio przy fundamencie, ponieważ pas ziemi w tym miejscu często jest jałowy i przesuszony. Zachowaj odstęp co najmniej 30–50 cm.

Dołek powinien mieć około dwa razy większą szerokość i głębokość niż bryła korzeniowa. Przed sadzeniem wymieszaj ziemię z kompostem albo dobrze rozłożonym obornikiem. Po posadzeniu rozłóż warstwę kory, zrębków lub liści o grubości około 10 cm – ściółka ograniczy parowanie i ochroni korzenie przed wahaniami temperatury.

Jak podlewać i nawozić?

W pierwszym roku podlewaj rzadziej, ale obficie, kierując wodę bezpośrednio na podłoże. Zraszanie liści w pełnym słońcu może sprzyjać poparzeniom i chorobom. Zimozielone rośliny podlewa się także zimą podczas odwilży, gdy ziemia nie jest zamarznięta.

Nawożenie rozpocznij wiosną. Użyj nawozu wieloskładnikowego przeznaczonego do roślin ozdobnych, lecz nie przesadzaj z dawką azotu. Zbyt bujne, miękkie pędy gorzej znoszą mróz.

Jak zabezpieczyć pnącze przed zimą?

Zimozieloność nie oznacza pełnej mrozoodporności. Najbardziej narażone są młode rośliny, zwłaszcza w pierwszych 2–3 latach po posadzeniu. Pod koniec lutego i w marcu liście nagrzewają się od słońca, podczas gdy zamarznięte korzenie nie mogą uzupełnić utraconej wody.

Podczas zimowych odwilży podlewaj zimozielone pnącza, jeśli podłoże rozmarzło. Ten zabieg ogranicza ryzyko suszy fizjologicznej.

Korzenie osłaniaj ściółką o grubości około 10 cm. Młode wiciokrzewy, akebię i jeżynę Henry’ego można zabezpieczyć białą agrowłókniną albo matą słomianą. Materiał powinien ograniczać wiatr i światło, ale nie może szczelnie przylegać do liści.

Cytryniec chiński jest odporny do strefy mrozoodporności 5A i dorasta do 10 m. Potrzebuje żyznej, przepuszczalnej oraz umiarkowanie wilgotnej gleby. Mimo wysokiej odporności młode pędy lepiej osłonić w bezśnieżne zimy.

Jak dobrać podporę i ciąć pnącze?

Wiciokrzewy, glicynia, akebia i cytryniec owijają pędy wokół elementów konstrukcji. Potrzebują ażurowej pergoli, kratki lub siatki. Winobluszcz korzysta z przylg albo pędów, natomiast trzmielina i bluszcz mogą przytwierdzać się do chropowatych powierzchni.

Dorosła roślina po deszczu lub opadach śniegu staje się ciężka. Kratka powinna być stabilnie zamocowana, a więzy wykonane z miękkiego sznurka muszą pozostawiać miejsce na grubienie pędów. Przy elewacji sprawdzi się konstrukcja odsunięta od ściany – poprawia cyrkulację powietrza i ogranicza gromadzenie wilgoci.

Cięcie wykonuj wczesną wiosną. Usuń pędy suche, przemarznięte i połamane, a wiciokrzewy można przy tym silnie odmłodzić. Glicynia wymaga bardziej regularnego formowania, ponieważ bez skracania szybko tworzy ciężką, rozrośniętą koronę.

Winobluszcz i winorośl japońska nie pozostają zielone zimą, ale jesienią tworzą wyjątkowo barwne osłony. Winorośl japońska osiąga do 12 m wysokości, a jej okrągłe liście dorastają do 30 cm średnicy.